บทคัดย่อ: ไมเคิล ลอว์เรนซ์ (Michael Lawrence) ช่วยให้ศิษยาภิบาลได้ใคร่ครวญอย่างรอบคอบถึงวิธีการปรนนิบัติรับใช้ผู้ที่มีมโนธรรมวิตกกังวลเกินเหตุ ทั้งปัจจัยทางร่างกายและฝ่ายวิญญาณล้วนส่งผลกระทบต่อผู้ที่เผชิญกับความรู้สึกผิด ความกลัว และความวิตกกังวลเกี่ยวกับสถานะฝ่ายวิญญาณของตนเองในระดับที่ผิดปกติ โดยหนุนใจให้ศิษยาภิบาลปฏิบัติต่อพวกเขาด้วยความอ่อนสุภาพ ชี้ให้พวกเขาเห็นความจริงในพระคัมภีร์ อธิษฐานร่วมกับพวกเขาและเผื่อพวกเขา รวมถึงดึงสมาชิกคนอื่นๆ ในคริสตจักรเข้ามามีส่วนร่วมในการพูดความจริงด้วยความรักแก่พวกเขา
ชายหนุ่มที่นั่งอยู่ในห้องทำงานของผมกำลังทุกข์ทรมานใจอย่างเห็นได้ชัด และเขามาหาผมเพื่อขอความช่วยเหลือ เขาปักใจเชื่อว่าตัวเองได้ทำ “บาปที่ไม่อาจให้อภัยได้ นั่นคือการหมิ่นประมาทพระวิญญาณบริสุทธิ์” ซึ่งพระเยซูทรงกล่าวถึงในมัทธิว 12:30-32 เมื่อผมถามว่าทำไมเขาถึงคิดว่าตัวเองได้ทำเช่นนั้น เขาบอกผมว่าความคิดนั้นได้ผุดขึ้นมาในหัว และเขาก็ไม่สามารถสลัดมันออกไปได้เลย ผมจึงแนะนำอย่างอ่อนโยนว่าคนที่ได้หมิ่นประมาทพระวิญญาณจริงๆ นั้นไม่น่าจะมานั่งกังวลกับเรื่องนี้หรอก เขายอมรับในจุดนี้ แต่ก็ยังไม่สามารถหาความโล่งใจให้กับตัวเองได้เลย ตอนนั้นเองที่เขาบอกผมว่าผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตได้วินิจฉัยว่าเขาเป็นภาวะ “ย้ำคิดย้ำทำและวิตกกังวลเรื่องความผิดบาป” (scrupulosity) ผมไม่เคยได้ยินคำนี้มาก่อนเลย แต่เมื่อได้เรียนรู้เกี่ยวกับเรื่องนี้มากขึ้น ผมก็ตระหนักว่าผมเคยพบเจออาการแบบนี้มาแล้วบ่อยครั้ง และคนอื่นๆ ก็เคยพบเจอเช่นกัน
ในหนังสือ Precious Remedies Against Satan’s Devices (ยาวิเศษต้านกลอุบายของซาตาน) โธมัส บรูคส์ (Thomas Brooks) ศิษยาภิบาลกลุ่มพิวริตัน ได้กล่าวถึงกรณีการให้คำปรึกษาเชิงอภิบาลที่หลากหลาย ซึ่งรวมถึงกรณีหนึ่งที่เขาเรียกว่า “สภาวะที่เศร้าหมอง สงสัย ตั้งคำถาม และกระวนกระวายใจ” คนที่เขาหมายถึงคือคนที่มีมโนธรรมซึ่งถูกทรมานด้วยความรู้สึกผิดในเรื่องบาป ไม่ว่าจะเป็นบาปที่เกิดขึ้นจริงหรือจินตนาการไปเอง จนทำให้พวกเขาตกอยู่ในความสิ้นหวัง แม้ว่าจะมีหลายสาเหตุที่ก่อให้เกิดสภาวะเช่นนี้ได้ แต่สาเหตุหนึ่งที่ชัดเจนก็คือสิ่งที่เราเรียกว่ามโนธรรมที่วิตกกังวลเกินเหตุ บรูคส์ได้บรรยายถึงผู้มารับคำปรึกษาของเขาว่าเป็นผู้ที่ “จดจ่ออยู่กับบาปของตนมากกว่าพระผู้ช่วยให้รอดของตน” เป็นผู้ที่ “นิยามพระคุณที่ตนได้รับอย่างผิดๆ” และเป็นผู้ที่ปักใจเชื่อว่า “พระคุณในชีวิตของตนนั้นไม่ใช่ของแท้แต่เป็นของปลอม” กล่าวอีกนัยหนึ่งคือ มโนธรรมของพวกเขามักจะมองเห็นบาปในจุดที่ไม่มีบาป หรือไม่ก็มองไม่เห็นพระคุณที่ทรงประทานเพื่ออภัยบาป ซึ่งเป็นของพวกเขาแล้วโดยความเชื่อในพระเยซูคริสต์
ตัวอย่างในเรื่องนี้มีอยู่มากมาย ไม่ว่าจะเป็นวัยรุ่นที่ไม่เคยมั่นใจเลยว่าการกลับใจของตนนั้นจริงใจพอหรือยัง จึงสารภาพบาปเดิมซ้ำแล้วซ้ำเล่าในคำอธิษฐานทุกค่ำคืน เด็กที่ไม่เคยแน่ใจว่าการประกาศรับเชื่อของตนนั้นแท้จริงหรือไม่ จึงอธิษฐานรับเชื่อซ้ำแล้วซ้ำเล่าครั้งแล้วครั้งเล่า มิชชันนารีที่กลายเป็นอัมพาตในพันธกิจเพราะกลัวว่าจะพูดอะไรผิดพลาดไปจนบดบังข่าวประเสริฐที่เขามาประกาศ หรือคุณแม่ที่ปักใจเชื่อว่าความบกพร่องของตนเองกำลังทำลายลูกๆ อย่างไม่อาจกู้คืนได้ และจะรู้สึกคลายความรู้สึกผิดลงได้ชั่วคราวก็ต่อเมื่อเห็นลูกๆ ประพฤติตัวดีเท่านั้น นี่เป็นเพียงไม่กี่ตัวอย่างของมโนธรรมที่วิตกกังวลเกินเหตุเท่าที่ผมเคยพบเจอ แต่พวกเขาก็ไม่ได้โดดเดี่ยว ในสมัยที่มาร์ติน ลูเธอร์ (Martin Luther) ยังหนุ่ม เขาได้ทำให้ศิษยาภิบาลของเขาเหนื่อยล้าอย่างมากกับการสารภาพบาปที่ยืดยาว ละเอียดยิบ และซ้ำซาก จนในที่สุดศิษยาภิบาลของเขาถึงกับบอกให้เขาไปเป็นศาสตราจารย์สอนพระคัมภีร์เสียเลย ประหนึ่งจะพูดว่า “หมอเอ๋ย จงรักษาตัวเองเถิด!”
ในฐานะศิษยาภิบาล เราจะช่วยเหลือผู้ที่ทนทุกข์จากมโนธรรมที่วิตกกังวลเกินเหตุนี้ได้อย่างไร? ศิษยาภิบาลกลุ่มพิวริตันอย่างโธมัส บรูคส์, ริชาร์ด แบกซ์เตอร์ (Richard Baxter) และริชาร์ด ซิบส์ (Richard Sibbes) รวมถึงคนอื่นๆ ได้เขียนหนังสือไว้หลายร้อยหน้าเกี่ยวกับกรณีของมโนธรรมในลักษณะนี้ ดังนั้น สิ่งที่จะกล่าวต่อไปนี้จึงไม่ได้มุ่งหวังที่จะให้ครบถ้วนสมบูรณ์หรือเป็นข้อสรุปตายตัว แต่เป็นเพียงข้อเสนอแนะและแนวทางเบื้องต้น ผมอยากแนะนำสองมิติที่ควรสำรวจ สามทรัพยากรที่ควรนำมาใช้ และหนึ่งท่าทีที่ควรยึดถือ
พื้นฐานสำคัญของมานุษยวิทยาตามหลักพระคัมภีร์ คือความเชื่อมั่นว่ามนุษย์เป็นจิตวิญญาณที่มีร่างกาย เราไม่ใช่พวกนอสติก (Gnostics) ที่คิดว่าร่างกายไม่สำคัญ และเราไม่ใช่พวกวัตถุนิยม (materialists) ที่ปฏิเสธความจริงเรื่องธรรมชาติฝ่ายวิญญาณของเรา สิ่งทรงสร้างบางอย่างที่พระเจ้าทรงสร้างขึ้นนั้นมีธรรมชาติเพียงอย่างใดอย่างหนึ่งโดยเนื้อแท้ เช่น ทูตสวรรค์เป็นสิ่งมีชีวิตฝ่ายวิญญาณ ส่วนเจ้าเฮกเตอร์ (Hektor) สุนัขของผมมีชีวิตแต่ไม่มีจิตวิญญาณที่มีสติปัญญา ทว่ามนุษย์เรามีความพิเศษตรงที่มีทั้งสองอย่าง และแม้ร่างกายกับจิตวิญญาณจะแตกต่างกัน แต่ในชีวิตนี้ทั้งสองส่วนไม่เคยแยกจากกัน สิ่งที่เกิดขึ้นกับร่างกายย่อมส่งผลต่อจิตวิญญาณ และสิ่งที่เกิดขึ้นกับจิตวิญญาณย่อมส่งผลต่อร่างกาย สดุดี 88 แสดงให้เห็นภาพนี้อย่างทรงพลัง ผู้เขียนกำลังตกอยู่ในภาวะซึมเศร้าอย่างเห็นได้ชัด และมันก็ส่งผลกระทบต่อร่างกายของเขา เขาเป็นเหมือนคนไร้เรี่ยวแรง ถูกทอดทิ้งอยู่ท่ามกลางคนตาย เป็นเหมือนคนที่ถูกสังหารนอนอยู่ในหลุมศพ (ข้อ 4-5) แต่มันยังส่งผลกระทบต่อเขาทั้งในด้านจิตวิญญาณและอารมณ์ด้วย ความรู้สึกว่าพระพิโรธของพระเจ้ากำลังทับถมอยู่เหนือเขา (ข้อ 7) เขารู้สึกโดดเดี่ยว ถูกปฏิเสธ และถูกทอดทิ้ง ไม่ใช่แค่จากเพื่อนฝูงเท่านั้น แต่จากพระเจ้าเองด้วย (ข้อ 8, 14) “สภาวะที่เศร้าหมอง สงสัย ตั้งคำถาม และกระวนกระวายใจ” ตามที่โธมัส บรูคส์ กล่าวไว้ จึงเป็นประสบการณ์ที่เกิดขึ้นทั้งทางจิตวิญญาณและทางร่างกายไปพร้อมๆ กัน และเราควรดูแลจัดการกับประสบการณ์นั้นทั้งสองมิติ
นี่หมายความว่าในฐานะศิษยาภิบาล เราไม่ควรลังเลหรือกลัวที่จะถามว่าพวกเขาได้ไปปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับสิ่งที่กำลังเผชิญอยู่บ้างหรือยัง บางคนที่ทนทุกข์จากมโนธรรมที่วิตกกังวลเกินเหตุกำลังเผชิญกับความคิดแทรกซ้อนที่ผุดขึ้นมาเอง (intrusive thoughts) หรือความคิดที่วนเวียนซ้ำๆ (perseverating thoughts) และอาจหันไปพึ่งการอธิษฐานหรือการกระทำที่เป็นพิธีกรรมซ้ำๆ เพื่อหาทางบรรเทาความทุกข์ทรมานใจของตน การกระทำทางกายภาพเหล่านี้อาจพัฒนาไปถึงขั้นเป็นการย้ำทำ (compulsive) ซึ่งรบกวนการนอนหลับและการใช้ชีวิตประจำวันตามปกติ แม้ว่าจะไม่มียาชนิดใดที่สามารถ “รักษา” มโนธรรมที่วิตกกังวลเกินเหตุให้หายขาดได้ แต่ในบางกรณี ก็มียาที่สามารถช่วยให้คนคนหนึ่งกลับมาควบคุมความคิดและพฤติกรรมซ้ำๆ ที่เขารู้สึกว่ากำลังควบคุมเขาอยู่ได้ นอกจากนี้ แพทย์ยังอาจช่วยดูแลปัญหาอื่นๆ ที่อาจกำลังซ้ำเติมความทุกข์ทรมานใจของพวกเขาให้แย่ลง เช่น การนอนหลับพักผ่อนที่ไม่เพียงพอหรือโภชนาการที่ไม่ดี เป็นที่ทราบกันดีว่า เมื่อมีคนมาขอคำปรึกษาจากมาร์ติน ลอยด์-โจนส์ (Martyn Lloyd-Jones) ซึ่งเป็นอดีตแพทย์ เขามักจะเริ่มต้นด้วยการตรวจสอบให้แน่ใจเสมอว่าคนเหล่านั้นนอนหลับพักผ่อน รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ และออกกำลังกายอย่างเพียงพอ หากร่างกายไม่สบาย จิตวิญญาณก็จะรับรู้ถึงความไม่สบายนั้นด้วย ดังนั้น อย่าลืมไถ่ถามถึงเรื่องนี้
แต่เราไม่ได้เป็นเพียงร่างกายเท่านั้น เรายังเป็นจิตวิญญาณด้วย และการรับมือกับมโนธรรมที่เป็นทุกข์ โดยเฉพาะมโนธรรมที่อ่อนไหวเกินเหตุ เรียกร้องให้เราต้องใส่ใจอย่างใกล้ชิดกับมิติฝ่ายวิญญาณ เช่น เรื่องบาปและความสงสัย การกลับใจและความเชื่อ สิ่งเหล่านี้เป็นเรื่องที่ศิษยาภิบาลคุ้นเคยเป็นอย่างดี แต่ในกรณีนี้จำเป็นต้องใช้ความระมัดระวังเป็นพิเศษ แม้ว่าผู้ที่มีมโนธรรมวิตกกังวลเกินเหตุมักจะแสดงอาการออกมาคล้ายๆ กัน (ได้แก่ การขาดความมั่นใจในความรอด ความรู้สึกผิดที่หนักอึ้งจนไม่อาจบรรเทาได้ ความคิดแทรกซ้อนที่ผุดขึ้นมาเอง และการดิ้นรนแสวงหาความโล่งใจอย่างกระสับกระส่ายและย้ำทำ) แต่ไม่ใช่ทุกกรณีของ “ภาวะวิตกกังวลเรื่องความผิดบาปเกินเหตุ” จะเหมือนกันไปทั้งหมด บรูคส์ได้ระบุถึง “กลอุบาย” หรือสาเหตุไว้ไม่น้อยกว่าแปดประการที่ศัตรูใช้เพื่อนำคริสเตียนเข้าสู่ “สภาวะที่เศร้าหมอง” นี้ ซึ่งหลายสาเหตุไม่ได้เกี่ยวข้องกับเรื่องบาปเลยแม้แต่น้อย แต่เป็นความเข้าใจผิดเกี่ยวกับธรรมชาติของการทรงพิทักษ์รักษาของพระเจ้า (providence) ธรรมชาติของการชำระให้บริสุทธิ์ (sanctification) หรือบทบาทของอารมณ์ความรู้สึกในชีวิตคริสเตียน สำหรับบรูคส์แล้ว แต่ละสาเหตุที่แตกต่างกันย่อมบ่งชี้ถึง “ยารักษา” หรือการตอบสนองเชิงอภิบาลที่ออกแบบมาให้ตรงจุดโดยเฉพาะหนึ่งอย่างหรือมากกว่านั้น เช่นเดียวกับที่โรคภูมิแพ้อากาศต้องใช้ยาแก้แพ้ไม่ใช่ยาลดไข้ สาเหตุที่แตกต่างกันของภาวะวิตกกังวลเรื่องความผิดบาปเกินเหตุก็จำเป็นต้องใช้การเยียวยาฝ่ายวิญญาณที่แตกต่างกันด้วย แม้เราอาจอยากพูดง่ายๆ กับผู้ที่มีมโนธรรมวิตกกังวลเกินเหตุให้เขากลับใจและมอบเรื่องนี้ไว้ในพระหัตถ์ของพระเจ้า แต่คำแนะนำเช่นนั้นอาจยิ่งทำให้ความทุกข์ทรมานของพวกเขาเลวร้ายลง เพราะไม่ได้จัดการกับต้นตอของปัญหาเลย ในฐานะศิษยาภิบาล การทรงเรียกของเราคือการดูแลจิตวิญญาณ เราคงไม่อยากกระทำการรักษาที่บกพร่องผิดพลาดทางฝ่ายวิญญาณ การจะนำความโล่งใจมาสู่ผู้ที่มีมโนธรรมวิตกกังวลเกินเหตุได้นั้น เรียกร้องให้เราต้องทำมากกว่าการให้คำแนะนำเชิงอภิบาลแบบขอไปที ซึ่งเปรียบเหมือนหมอที่พูดว่า “กินยาแอสไพรินสองเม็ด แล้วพรุ่งนี้เช้าค่อยโทรมาหาหมอใหม่นะ” เราจำเป็นต้องให้เวลาในการวินิจฉัยหาสาเหตุอย่างรอบคอบสำหรับแต่ละบุคคลที่อยู่ในความดูแลของเราโดยเฉพาะ
เราสามารถนำทรัพยากรอะไรมาใช้เพื่อช่วยเหลือผู้ที่มีมโนธรรมอ่อนไหวเกินเหตุได้บ้าง? ผมอยากเน้นย้ำถึงสื่อแห่งพระคุณสามประการที่มโนธรรมอันวิตกกังวลเกินเหตุนี้ต้องการ
เปาโลย้ำเตือนทิโมธีว่าพระคัมภีร์ทุกตอน “มีประโยชน์ในการสอน การตักเตือนว่ากล่าว การแก้ไขสิ่งผิด และการอบรมในความชอบธรรม” และอย่างน้อยสามในสี่ประการนี้ (หรืออาจจะทั้งสี่ประการเลยก็ได้) มีความเหมาะสมอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่มีมโนธรรมวิตกกังวลเกินเหตุ ในขณะที่โธมัส บรูคส์ ให้การดูแลรักษาผู้ที่มีปัญหาด้านมโนธรรมในกรณีต่างๆ เขาได้หันกลับไปหาพระคัมภีร์ซ้ำแล้วซ้ำเล่า เหตุผลสำคัญประการหนึ่งก็เพราะเขาเข้าใจว่า ภายใต้และเบื้องหลังความคิดที่ผิดพลาดเกี่ยวกับความสัมพันธ์ของพวกเขากับพระเจ้านั้น ผู้ที่มีมโนธรรมวิตกกังวลเกินเหตุกำลังเชื่อคำโกหกเกี่ยวกับพระเจ้าและเกี่ยวกับตัวพวกเขาเอง ทั้งศาสนศาสตร์และมานุษยวิทยาที่บิดเบี้ยวจำเป็นต้องได้รับการแก้ไขให้ถูกต้อง หากพวกเขาจะสามารถรับการปลอบประโลมใจได้
ตัวอย่างเช่น สำหรับคนที่คิดถึงบาปของตนเองมากกว่าคิดถึงพระผู้ช่วยให้รอด บรูคส์ได้ย้ำเตือนพวกเขาว่า แม้ “ในชีวิตนี้ พระคริสต์จะยังไม่ทรงปลดปล่อยผู้เชื่อคนใดให้พ้นจากการมีอยู่ของบาปแม้แต่ข้อเดียว แต่พระองค์ทรงปลดปล่อยผู้เชื่อทุกคนให้พ้นจากอำนาจแห่งการพิพากษาลงโทษของบาปทุกข้อแล้ว” จากนั้นเขาก็วางรากฐานของยารักษาขนานนี้ไว้ที่โรม 8:1 ที่ว่า “เหตุฉะนั้นการลงโทษจึงไม่มีแก่คนทั้งหลายที่อยู่ในพระเยซูคริสต์ ผู้ไม่ดำเนินตามฝ่ายเนื้อหนัง แต่ตามฝ่ายพระวิญญาณ”
เราต้องไวในการเปิดพระคัมภีร์ร่วมกับผู้ที่มีมโนธรรมวิตกกังวลเกินเหตุ ไม่ใช่เพียงเพื่อปลอบโยนพวกเขาเท่านั้น แต่เพื่อแก้ไขมุมมองที่บิดเบี้ยวของพวกเขา และย้ำเตือนพวกเขาถึงความจริงที่พระคัมภีร์สำแดงเกี่ยวกับพระเจ้า ตัวพวกเขาเอง และข่าวประเสริฐ เพื่อว่าเมื่อคำโกหกของซาตานและมโนธรรมของพวกเขาเองลุกขึ้นมาฟ้องร้อง พวกเขาจะสามารถโต้กลับคำโกหกเหล่านั้นด้วยความจริงได้
ในขณะเดียวกัน เราก็ต้องใช้พระคัมภีร์ด้วยสติปัญญาด้วย เพราะผู้ที่มีมโนธรรมวิตกกังวลเกินเหตุสามารถนำคำสอนที่ได้รับไปบิดเบือนให้กลายเป็นหลักฐานสนับสนุนความสงสัยของตนเองได้ง่ายๆ หรือไม่ก็เปลี่ยนคำสอนนั้นให้กลายเป็นกลไกเชิงพิธีกรรมอีกอย่างหนึ่งเพื่อหาความโล่งใจ ซึ่งท้ายที่สุดก็จะล้มเหลวอยู่ดี ณ จุดนี้ จะเป็นประโยชน์มากหากเราระลึกว่า ท้ายที่สุดแล้ว พระคัมภีร์ไม่ได้สำแดงถึงระบบแห่งความจริง แต่สำแดงถึงองค์พระเยซูคริสต์ผู้ทรงถูกตรึงที่กางเขนและทรงเป็นขึ้นมาจากความตายเพื่อคนบาป บางครั้ง การใช้พระคัมภีร์ที่ดีที่สุดจึงอาจไม่ใช่การใช้เพื่อแก้ไขความคิดที่ผิดพลาด แต่เป็นการนำพวกเขาไปสู่การหยุดพักอันสงบซึ่งพบได้ในอ้อมพระกรของพระเยซู
ในพันธกิจการเทศนาของเรา เราต้องระลึกไว้เสมอว่า สำหรับทุกๆ มโนธรรมที่แข็งกระด้างซึ่งนั่งอยู่บนม้านั่งในโบสถ์ จะมีมโนธรรมที่อ่อนไหวอย่างน้อยหนึ่งคน หรืออาจจะหลายคนด้วยซ้ำที่นั่งอยู่ข้างๆ พวกเขา บ่อยครั้งที่การประยุกต์ใช้ในคำเทศนาของเรามักจะเอนเอียงไปทางการแก้ไขสิ่งผิดและการกำชับตักเตือน บางทีอาจเป็นเพราะเรากำลังเทศนาสอนตัวเองอยู่ แต่มโนธรรมที่วิตกกังวลเกินเหตุกลับได้ยินคำกำชับตักเตือนของเราเป็นการกล่าวโทษ และมองว่าเป็นหลักฐานเพิ่มเติมที่ยืนยันว่าพวกเขายังไม่ถูกต้องจำเพาะพระพักตร์พระเจ้า พระเยซูตรัสว่า “ด้วยว่าแอกของเราก็พอเหมาะ และภาระของเราก็เบา” (มัทธิว 11:30) เราต้องทำให้มั่นใจว่าผู้ที่มีมโนธรรมอ่อนไหวเกินเหตุจะเดินออกจากคำเทศนาของเราด้วยความเชื่อมั่นว่าพระดำรัสนั้นเป็นความจริง
ไม่ว่า “ภาวะวิตกกังวลเรื่องความผิดบาปเกินเหตุ” จะเกิดจากการทำงานที่ผิดปกติของสมองมากน้อยเพียงใด การรักษาทางการแพทย์ก็สามารถช่วยได้ในส่วนนั้น แต่ไม่ว่ามันจะเป็นความทุกข์ทรมานทางฝ่ายวิญญาณมากน้อยเพียงใด ไม่ว่าจะเกิดจากความไม่เชื่อหรือการโจมตีของซาตาน เราต้องพึ่งพาความช่วยเหลือจากพระวิญญาณบริสุทธิ์ ผลพวงอันน่าเศร้าประการหนึ่งของมโนธรรมที่อ่อนไหวเกินเหตุก็คือ ผู้ที่ทนทุกข์มักจะรู้สึกว่าตนเองไม่สามารถเข้าหาพระเจ้าผ่านการอธิษฐานได้ หรือไม่ก็เปลี่ยนการอธิษฐานให้กลายเป็นการกระทำที่เหมือนเครื่องจักร เป็นพิธีกรรม และทำซ้ำไปซ้ำมา ไม่ว่าจะเป็นแบบใด สิ่งที่ขาดหายไปก็คือความเชื่อ และยากอบได้ย้ำเตือนเราว่าคำอธิษฐานที่ปราศจากความเชื่อนั้นจะไม่ได้รับคำตอบ (ยากอบ 1:6-7) ดังนั้น จึงสำคัญอย่างยิ่งที่เราไม่เพียงแต่อธิษฐานเผื่อพวกเขาเท่านั้น แต่ต้องอธิษฐานร่วมกับผู้ที่ทนทุกข์ในลักษณะนี้ด้วย และเมื่อเราอธิษฐาน เราไม่ได้ต้องการอธิษฐานขอเพียงการปลอบประโลมใจและความโล่งใจเท่านั้น แต่ต้องอธิษฐานขอความเชื่อ ขอความสว่าง และขอการปกป้องด้วย จงอธิษฐานขอความเชื่อที่จะไว้วางใจในข่าวประเสริฐ อธิษฐานขอความสว่างแห่งความจริงที่จะขจัดความคิดที่บิดเบี้ยวและคำโกหกออกไป และอธิษฐานขอเพื่อที่ศัตรูจะไม่สามารถหาช่องทางเข้ามาเหยียบย่ำได้
เส้นทางสู่สุขภาพฝ่ายวิญญาณที่ดีสำหรับผู้ที่มีมโนธรรมวิตกกังวลเกินเหตุนั้นยาวไกล การผสมผสานระหว่างคำโกหกที่หยั่งรากลึกกับพฤติกรรมย้ำทำที่ฝังแน่นไม่สามารถเอาชนะได้ในเวลาอันรวดเร็ว จะมีการกลับไปเป็นซ้ำอีกหลายครั้งตลอดเส้นทาง และสถานการณ์ที่ไม่คาดคิดก็จะมากระตุ้น หรืออย่างน้อยก็ขู่ว่าจะปลุกรูปแบบความคิดและพฤติกรรมแบบเดิมๆ ให้ฟื้นคืนกลับมา ด้วยเหตุนี้ ภาระในการ “อภิบาล” ผู้ที่มีมโนธรรมวิตกกังวลเกินเหตุจึงไม่อาจตกอยู่กับผู้ให้คำปรึกษา ศิษยาภิบาล หรือเพื่อนเพียงคนเดียวได้ แต่ต้องอาศัยทั้งคริสตจักร ดังนั้น จงรวบรวมทีมผู้เชื่อที่เป็นผู้ใหญ่ฝ่ายวิญญาณซึ่งสามารถคอยย้ำเตือนผู้ที่กำลังทนทุกข์ให้ระลึกถึงความจริงของข่าวประเสริฐอย่างสม่ำเสมอด้วยความอ่อนโยน ดึงเพื่อนๆ หรือสมาชิกในคริสตจักรที่มีความเชี่ยวชาญด้านการดูแลสุขภาพจิตควบคู่ไปกับการดูแลจิตวิญญาณเข้ามามีส่วนร่วม รวมถึงผู้ที่มีบทบาทหลักในการช่วยให้ธรรมิกชนที่กำลังทนทุกข์สามารถดำเนินชีวิตตามปกติต่อไปได้ เพียงแค่การมีใครสักคนไปเดินเล่นด้วยกันทุกวันหรือทำงานอดิเรกร่วมกัน ก็สามารถช่วยคนที่กำลังเป็นอัมพาตเพราะความรู้สึกผิดในสิ่งที่ตนอาจจะทำบาปไปหรือไม่ก็ได้นั้นได้อย่างมาก เมื่อพวกเขาติดกับดักอยู่ในหัวของตัวเอง พวกเขาจึงต้องการเพื่อนที่สามารถช่วยให้หลุดพ้นจากวงจรที่ไม่มีวันจบสิ้นนี้ได้ เพียงแค่ช่วยให้พวกเขากลับมาเชื่อมโยงกับร่างกายและการใช้ชีวิตจริงอีกครั้ง ไม่มีใครคนใดคนหนึ่งสามารถทำทั้งหมดนี้ได้เพียงลำพัง ต้องใช้ทั้งคริสตจักรในการทำพันธกิจของคริสตจักร เมื่อเรา “พูดความจริงด้วยความรัก” เพื่อเราจะ “เจริญขึ้นในทุกด้านสู่พระองค์ผู้ทรงเป็นศีรษะคือพระคริสต์” (เอเฟซัส 4:15)
ขณะที่ผมนั่งฟังชายหนุ่มผู้ทุกข์ทรมานใจตรงหน้าผมในวันนั้น และเริ่มชี้แจงเหตุผลกับเขาจากพระคัมภีร์ ผมขอสารภาพว่าความรู้สึกที่ก่อตัวขึ้นภายในใจผมคือความหงุดหงิดและความไม่อดทน ไม่ว่าผมจะพูดอะไร ไม่ว่าผมจะยกพระคัมภีร์ข้อไหนมาอ้างอิง ภาวะวิตกกังวลเรื่องความผิดบาปเกินเหตุของเขาก็มีข้อโต้แย้งกลับมาเสมอ ราวกับว่าเขามีเกราะป้องกันที่ทำให้การปลอบประโลมของข่าวประเสริฐเข้าไม่ถึงจิตใจของเขาเลย ดังนั้น ผมจึงเริ่มอธิษฐานขอความเมตตาสงสาร ความอดทน และความเต็มใจที่จะรับฟัง สิ่งเหล่านั้นล้วนสำคัญทั้งสิ้น แต่เมื่อผมได้ดูแลและพูดคุยกับเขาต่อไปในช่วงหลายเดือนหลังจากนั้น สิ่งที่ผมตระหนักว่าผมจำเป็นต้องมีมากที่สุดก็คือ การยึดถือท่าทีแห่งความเชื่อที่อ่อนโยนแต่เปี่ยมด้วยความมั่นใจและชื่นบาน นั่นคือการมีความเชื่อแทนเขาว่าเขาปลอดภัยและได้รับการอภัยบาปแล้ว แม้ว่าเขาจะไม่รู้สึกเช่นนั้นก็ตาม ความเชื่อว่าข่าวประเสริฐนั้นเป็นความจริงสำหรับเขา แม้ว่าเขาจะคิดว่ามันเป็นความจริงสำหรับคนอื่นเท่านั้น ความเชื่อว่าพระเยซูทรงรักเขา และถึงขั้นทรงชื่นชมยินดีในตัวเขา แม้ว่าเขาจะปักใจเชื่อในทางตรงกันข้ามก็ตาม และความเชื่อว่าพระคุณของพระเจ้านั้นปรากฏชัดเจนในชีวิตของเขา แม้ว่าสิ่งเดียวที่เขามองเห็นคือบาปของตัวเองก็ตาม
ความย้อนแย้งอันน่าเศร้าของคริสเตียนที่มีมโนธรรมวิตกกังวลเกินเหตุก็คือ พวกเขามองเห็นสิ่งหนึ่งในตัวเองที่ควรจะผลักดันพวกเขาให้วิ่งไปหาพระคริสต์ และสิ่งนั้นก็คือบาปของพวกเขาเอง แต่ทว่ามันกลับผลักไสพวกเขาให้ออกห่างจากพระองค์ ในฐานะศิษยาภิบาล เราตรากตรำทำงานสัปดาห์แล้วสัปดาห์เล่าเพื่อช่วยให้ผู้คนจริงจังกับบาปของตนมากขึ้น เพื่อช่วยให้พวกเขามองเห็นในสิ่งที่พวกเขาไม่อยากมองเห็น แต่ผู้ที่มีมโนธรรมวิตกกังวลเกินเหตุกลับมองเห็นมันชัดเจนเกินไปด้วยซ้ำ แถมยังมองเห็นเกินจริงไปอีก แต่เพราะนั่นคือทั้งหมดที่พวกเขามองเห็น กระนั้นก็ตาม ดังที่ริชาร์ด ซิบส์ ได้กล่าวประโยคอันโด่งดังไว้ว่า “ในพระคริสต์มีพระคุณมากกว่าบาปในตัวท่าน” ในฐานะศิษยาภิบาล คุณจำเป็นต้องสอน แก้ไขสิ่งผิด และกำชับตักเตือน แต่เหนือสิ่งอื่นใด จงยึดถือท่าทีที่จะทำให้พวกเขามองเห็นพระเยซูในตัวคุณ เพื่อที่อย่างช้าๆ แต่มั่นคง พวกเขาจะสามารถมองเห็นพระเยซูผู้ “บริบูรณ์ด้วยพระคุณและความจริง” สำหรับชีวิตของพวกเขาเองได้ในที่สุด (ยอห์น 1:16-17)
